شواهد دوران صفوی در مسیر انتقال آب خلیج فارس به جنوب شرق یزد



براساس آخرین خبرها به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و تفریحی، محسن میرجانی ارجنان، سرپرست هیات بررسی باستان شناسی مسیر انتقال آب خلیج فارس به صنایع جنوب شرق استان یزد و گندله سازی اردکان با اعلام این خبر گفت: پروژه انتقال آب خلیج فارس به استان یزد بخشی از یک پروژه مهم و بزرگ است که استان های هرمزگان و کرمان را هم شامل می شود.

ایشان با اشاره به طول ۱۹۸کیلومتری مسیر این پروژه در استان یزد شامل شهرستان های شهرستان های مهریز، یزد، میبد و اردکان گفت: نقطه شروع این پروژه در حوالی انار در استان کرمان  و نقطه پایانی آن کارخانجات گندله سازی اردکان در فاصله ۱۵ کیلومتری عقدا است.

او اظهار داشت: از منظر جغرافیایی مسیر پیشنهادی در محدوده ای شامل ارتفاعات منفرد و رشته کوه های کم ارتفاع گردکوه مهریز و خرانق یزد و دشت و ریگزارهائی است که به واسطه عمل شدید طوفان های شنی ارتفاع آنها در برخی مواضع تا حدود ۷ متر نیز می رسد.

ایشان در ادامه اظهار داشت: این پدیده بیشتر در محدوده فهرج یزد وجود دارد.

میرجانی ارجنان با اشاره به آغاز این پروژه با مجوز ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و تفریحی از ابتدای شهریور ماه گفت: مرحله پیمایش و بررسی و بازدید میدانی این پروژه در مراحل پایانی آن قرار دارد.

او گفت: پیمایش به صورت پیاده روی در دشت های باز و استفاده از وسائل نقلیه موتوری برای حرکت در راستای مسیر تعریف شده بر مبنای مختصات جغرافیایی Kmz انجام شد.

این باستان شناس خاطر نشان کرد: با توجه به وجود پهنه های وسیع عاری از پوشش گیاهی و مواد فرهنگی، برای راستی آزمائی و انجام کامل پیمایش، فواصل مشخص ۳ کیلومتری و ۵ کیلومتری انتخاب و نقطه گذاری شدند.

به گفته محسن میرجانی ارجنان، وضعیت زمین ریخت شناسی و زمین شناسی منطقه تحت بررسی به صورت یک دشت نسبتا همواری است که با شیب نسبتا ملایمی به کفه سیاه کوه و عقدا منتهی می شود.

او چاله سیاه کوه و عقدا را از کم ارتفاع ترین مناطق دشت یزد – اردکان دانست و از مهمترین عوارض موجود در این مسیر به برخان ها، تپه های تل ماسه ای، مسیل ها و آبراهه های فصلی، کویرهای نمکی پف زده و بستر های سنگلاخی کنگلومرائی اشاره کرد.

میرجانی ارجنان گفت: در طول مسیر بررسی بیش از ۵ معدن فعال شن و ماسه و چندین مکان باطله برداری شده و گمانه زنی شده برای فعالیت های معدن کاوی مشخص شده است.

ایشان بابیان این که از منظر پوشش گیاهی هرچه از سمت جنوب به شمال پیش می رویم از تراکم پوشش گیاهی کاسته می شود، گفت: گونه های گیاهی از قبیل گز، تاق و انواع خاربن های صحرایی نسبت به سایر گونه ها تراکم بیشتری دارند.

او در ادامه از شناسایی، ثبت و ضبط آثار و بقایای متنوع و متعددی از مسیر های کاریز و قنات، ساختمان های بین راهی از قبیل کاروانسرا و بیتوته گاه های موقتی، چندین آبشخور فصلی و بقایایی از چندین چشم انداز طبیعی و کشاورزی خبر داد.

به گفته این باستان شناس، رباط ها و کاروانسراهای شاخص کرمانشاهان و زین الدین، قنات حسن اباد مهریز از جمله مهمترین مکان های تاریخی و فرهنگی در طی این مسیر بودند.

او گفت: وجود شواهدی از راه قدیمی به جای مانده از دوران قاجاریه و پهلوی، باعث ایجاد یک شبکه منظمی از حوالی شهر انار در استان کرمان تا فهرج یزد شده است.

میرجانی ارجنان از دشت حفاظت شده مهدی آباد بهادران مهریز به عنوان مهمترین چشم انداز طبیعی و فرهنگی در این محدوده نام برد که محدوده ای مهم برای حفظ گونه های کم یاب وحوش و چارپایانی از قبیل پازن، جبیر، گور ایرانی و یوزپلنگ است.

این باستان شناس اظهار داشت: با توجه به الگوی های استقراری منحصر به فرد محوطه ها و لکه های زیستی در استان یزد که به شدت متاثر از وجود جریان های آبی و منابع محدود آن است، در وضعیت موجود و با توجه به نهشته گذاری، رسوب گذاری و پیشروی تل ماسه های شنی هیچ گونه شواهدی از سایت ها و محوطه های تاریخی و فرهنگی به دست نیامد.

او گفت: البته در بخش هائی از مسیر بررسی به ویژه در محدوده میبد و اردکان، به واسطه سوابق مطالعاتی گذشته و نبود هر گونه عارضه فرهنگی ملموس و ناملموس، این امر مسبوق به سابقه بوده است.



سایت منبع

It's only fair to share...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Tumblr